Gaatjes

Suiker op lippen met roze lippenstift

Gaatjes

Gaatjes (cariës) ontstaat als er tandplak op de tanden aanwezig is. Factoren zoals voedingsgewoonten en (fris-)drank spelen bij het ontstaan van cariës een rol. Het gaat dan niet zozeer om wat er gegeten wordt, maar vooral hoe vaak er op een dag wordt gegeten en gedronken.

 

Hoe ontstaat cariës (gaatjes)

Elke keer als je iets eet of drinkt, zetten bacteriën in de tandplak de suikers en koolhydraten om in zuur. Zo ontstaat een zuurstoot in de mond die het tandglazuur kan aantasten. Wanneer dit regelmatig het geval is, kan er een gaatje ontstaan. Het beginstadium van een gaatje bevindt zich aan de oppervlakte van het glazuur. Je voelt hier vaak niets van. Wanneer het cariësproces vordert, kan ook de laag onder het glazuur (tandbeen) worden aangetast. Deze laag tandbeen is veel zachter dan glazuur, de cariës kan zich hier dus sneller uitbreiden.

 

Cariës (gaatjes) voorkomen

Wanneer de tandplak twee keer per dag grondig wordt verwijderd, is de kans op het ontstaan van gaatjes klein. Poets je tanden met een tandpasta dat fluoride bevat. Fluoride maakt een beschermend laagje over de tanden en kiezen, waardoor de zuren van de bacteriën het glazuur minder goed kunnen aantasten. Het is raadzaam om vanaf het eerste tandje bij kinderen al een (baby-)tandpasta te gebruiken waar fluoride is zit.

Het ontstaan van gaatjes hangt ook af van wat je op een dag eet en drink en hoe vaak. Beperk daarom het aantal eet- en drinkmomenten tot zeven keer per dag. Dat zijn bijvoorbeeld drie hoofdmaaltijden, met nog vier tussendoortjes. Je speeksel kan er op deze manier beter voor zorgen dat het minder zuur blijft in je mond.
Beperk vooral de suiker- en zuurmomenten. Suiker in koffie en thee is één keer op een dag geen probleem. Het wordt een probleem wanneer er meerdere kopjes koffie met suiker gedronken worden. Ook is het goed om te weten dat ‘light’ frisdranken of dranken met ‘zero sugar’ inderdaad geen suiker bevatten, maar ze zijn wel heel zuur.

 

Behandelen van cariës

Een gaatje dat zich alleen aan de oppervlakte van het glazuur bevindt, hoeft meestal niet gevuld te worden. Wanneer het lukt de kies of tand waarin dit kleine gaatje zit goed schoon te houden, kan het zichzelf weer herstellen. Als het gaatje dieper zit of al in het tandbeen zit, kan het pijnklachten geven. De oplossing is om het gaatje dan te laten vullen.
Het grootste risico van een onbehandeld gaatje, is dat de cariësbacteriën door te wortel van je kies of tand naar je kaakbot kunnen komen. Hierdoor wordt het kaakbot aangetast en dit gaat vaak gepaard met pijn. Er is dan een uitgebreidere behandeling nodig.

Video over het ontstaan van cariës

Heb je vaak gaatjes? Of wil je weten of je risico loopt op gaatjes en ze voorkomen? Maak een afspraak!